Maden, yerkabuğunda doğal süreçler sonucunda oluşmuş; ekonomik, endüstriyel veya teknolojik değer taşıyan mineral, kayaç veya element topluluklarının genel adıdır. Madenler, doğada genellikle cevher formunda bulunur ve çeşitli işlemlerden geçirilerek sanayi, enerji, tarım ve teknoloji sektörlerinde kullanılır.

Teknik Tanım

Madencilik ve jeoloji literatüründe maden:

• Doğal kökenlidir (insan yapımı değildir),

• Yer kabuğunda bulunur,

• Belirli bir kimyasal bileşime ve kristal yapıya sahiptir,

• Ekonomik olarak işletilebilir nitelik taşır.

Maden – Mineral – Cevher Ayrımı

Bu kavramlar sıklıkla karıştırılır, ancak teknik olarak farklıdır:

• Mineral: Belirli kimyasal bileşimi ve kristal yapısı olan, doğada saf halde veya bileşik olarak bulunan maddelerdir (ör. kuvars, kalsit).

• Cevher: İçindeki değerli mineral veya metali ekonomik olarak üretmeye elverişli kayaçtır.

• Maden: Mineral ve cevherleri de kapsayan, işletilebilir doğal kaynakların tamamı için kullanılan genel terimdir.

Başlıca Maden Türleri

1. Metal Madenleri
   Demir, bakır, alüminyum (boksit), kurşun, çinko, altın, krom

2. Endüstriyel (Metal Dışı) Madenler
   Fosfat, kükürt, bor, feldspat, kuvars, kireçtaşı, bentonit

3. Enerji Hammaddeleri
   Kömür, linyit, petrol, doğal gaz, uranyum

4. Değerli ve Nadir Elementler
   Altın, gümüş, platin, nadir toprak elementleri (REE)